آوا شناسی صداها و حرو الفبای فارسی

آوا شناسی صداها و حرو الفبای فارسی

| اخبار و اطلاعیه ها 0 نظر

آوا شناسی صدا ها و حروف الفبای فارسی

یک هجا یا بخش، که به آن سیلاب هم می‌گویند، یک واحد سازمان‌دهنده برای سلسله صداهای گفتاری است. هجا اساساً از یک هسته )واکه) همراه با لبه‌های آغازین و پایانی (معمولاً همخوانها) تشکیل می‌شود. هجاها معمولاً به‌عنوان واجگان «سازنده ی قطعات» حروف شناخته می‌شوند. آن‌ها می‌توانند ریتم یک زبان، قواعد شعری، الگوهای تأکید و...آنرا تغییر دهند.

133_ (فیلم زمانی برای مستی اسب ها به کارگردانی بهمن قبادی را تماشا کنید)

هجا و ساختار آن در زبان فارسی

هجا ( سیلاب ) که اکنون در آموزش کودکان به آن بخش هم می گوییم از ترکیب یک مصوّت تاسه صامت تشکیل می شود .مصوّت به منزله ی مرکز یا هسته یا محور هجا است وصامت در حکم حاشیه یا دامنه ی آن است .

134_(فیلم آندری روبلوف به کارگردانی تارکوفسکی را ببینید)

این که می گوییم مصوّت مرکز هجاست بدین سبب است که اولاً موجودیت هجا بستگی به وجود مصوّت دارد.زیرا اگر مصوّت ها را از هجا حذف کنیم دیگر هجایی باقی نمی ماند .درصورتی که می توان از یک هجا یک یا دو صامت را حذف کرد ، بدون آنکه لطمه ای به هجا وارد آید.برای مثال اگر در هجای ( بَرف ) صامت های ( ر ، ف ) حذف شود ؛ هجای «ﺑَ» بر جای خود باقی است ودر کلمه هایی مثل ( بَند –بَرادر –بَله ) دیده می شود .ولی اگرمصوّت « -َ » حذف شود آنچه می ماند سه صامت مستقل وجدا از یکدیگر است نه یک هجا . دلیل دوم برای این که مصوّت مرکز هجا باشد ، اصل اقتصاد است .زیرا اگر صامت را مرکز هجا قرار دهیم به تعداد صامت ها هجا داریم .مثل همان کلمه ی برف که اگرصامت های آن مرکز هجا باشد باید آن را سه هجایی به حساب آوریم و این مغایر اصل اقتصاد است .بنا بر این تعداد هجاهای یک کلمه به تعداد مصوّت های آن است .در هر کلمه یا عبارت هرقدر مصوّت است همان قدر نیز هجا است.  

 مثل :   کار ( یک هجا )     کتاب ( دو هجا )      بَرادر ( سه هجا )     کتابخانه ( چهار هجا )

پاورقی

آواشناسی یا فونتیک به فرانسوی  ( Phonétique) شاخه‌ای از زبان‌شناسی است که مطالعه اصوات گفتار انسان را تشکیل می‌دهد. و با خواص فیزیکی اصوات گفتاری (آواها) ارتباط دارد که عبارتند از: تولید فیزیولوژیکی آن‌ها، خواص آکوستیک، درک مخاطب و وضعیت نروفیزیولوژیکی. از سوی دیگر، واج‌شناسی به تعیین مشخصات گرامری چکیده سیستم‌های اصوات مربوط می‌شود.

برگرفته از کتاب بازیگری و دیگر هیچ- اسرافیل شیرازی - صفحه 106و107